Koffie verbindt al 266 jaar

Douwe Egberts startte 266 jaar geleden vanuit het piepkleine winkeltje aan de Midstraat in Joure met de verkoop van koffie en thee. Eerst alleen aan huishoudens maar al snel, tijdens de industriële revolutie, volgden de bedrijven en instellingen. Net als alle ontwikkelingen.


We kunnen het ons nauwelijks voorstellen, maar tot in de jaren '80 legden we nog massaal het werk neer voor de koffiepauze op kantoor. De meeste afdelingen hadden toen al wel een koffieapparaat, maar daarvóór liepen we naar de kantine elders in het pand voor de koffie: die werd door de kantinedames gezet in een immense percolator, waaruit de drank via een kraantje werd getapt. Meestal haalde een persoon koffie voor de hele afdeling, die hij (of zij) meekreeg in een thermoskan. Alleen managers en de directie hoefden niet van hun plaatsen af te komen: zij kregen hun koffie geserveerd door een van de koffiedames die in dienst waren van het bedrijf en met hun koffiekarren over de afdeling liepen.

De komst van de volautomatische koffiemachine veranderde de gebruiken op de werkvloer, maar koffie blijft mensen verbinden.


Moccomat

Eind jaren ’60 verscheen bij grote bedrijven en instellingen de eerste koffieautomaat op de afdelingen: de Moccomat. Echt lekker was de koffie nog niet, maar het bespaarde werknemers de (soms lange) wandeling naar de kantine.


Koffiecorners

Met de komst van de machines kwamen ook de pantry's en koffiecorners. En in de jaren '90 en begin 2000 werden ook verschillende koffievarianten, zoals espresso en cappuccino, hip en maakte instantkoffie steeds vaker plaats voor koffie van versgemalen bonen. Anno 2018 haalt ieder voor zich koffie of thee wanneer dat zo uitkomt. In bekers, die steeds vaker herbruikbaar zijn om verspilling tegen te gaan. Natuurlijk halen collega's geregeld koffie voor elkaar, maar met de hele afdeling koffiepauze houden? Dat gebeurt hooguit als er iemand jarig is of iets anders te vieren valt. Of als een paar collega's samen elders in het gebouw bij de barista een fantastische kwaliteitskoffie kopen. Alle innovaties leiden namelijk tot een ambachterlijke tegentrend: we willen koffie beléven.


Gesprek van de dag

Het koffiemoment zorgt nog altijd voor verbinding. Het gesprek van de dag vindt maar al te vaak rondom de automaat plaats. Sport, politiek, Netflixseries die je niet mag missen, persoonlijke ontwikkelingen, een goede roddel: na een bezoek aan de koffiecorner ben je weer op de hoogte. Maar er vindt oook de nodige kruisbestuiving tussen verschillende afdelingen plaats. Niet voor niets ontstaan de beste ideeën tijdens de koffie!


PS: De laatste koffiedame verdween bij JDE pas in de jaren '90.